Kasım ayının son günlerinde, Hindistan ile Avrasya Ekonomik Birliği’ne üye ülkeler, bir serbest ticaret bölgesi kurulmasına ilişkin ilk müzakere turunu gerçekleştirdi. Avrasya Ekonomik Komisyonu’nun basın servisi, tarafların sürece hızlandırılmış bir formatta ilerlemeyi hedeflediğini vurgulayarak bu bilgiyi paylaştı.
İkinci tur için tarih de belli oldu: Şubat 2026’ya planlanıyor. Aynı zamanda AEB Komisyonu, görüşme sürecinin genel olarak dinamik geçeceğini ve serbest ticaret anlaşmasının gelecek yılın sonuna kadar hazırlanabileceğini öngörüyor. Bu zaman dilimi, tarafların siyasi mutabakatı hızlıca kayda geçirmek ve teknik ayrıntıları paralel şekilde netleştirmek istediklerini gösteriyor.
Görüşmelerin Başlamasının Arka Planı
Hindistan, Asya’da ve ötesinde ticaret anlaşmaları ağını istikrarlı biçimde genişletiyor. Rusya, Belarus, Kazakistan, Ermenistan ve Kırgızistan’dan oluşan Avrasya Ekonomik Birliği için Hint pazarı birkaç nedenle ilgi çekiyor: büyük bir enerji ve hammadde ithalatçısı, büyüyen bir tüketim pazarı ve aynı zamanda bilişim, ilaç ve makine mühendisliği için önemli bir merkez.
AEB açısından Hindistan ile serbest ticaret bölgesi müzakereleri, ekonomik ilişkileri çeşitlendirme, geleneksel ihracat yönlerine bağımlılığı azaltma ve Güney Asya’daki varlığını güçlendirme girişimi anlamına geliyor. Hindistan ise Avrasya kaynaklarına ve bölgedeki pazarlara sanayi ve yüksek teknoloji ürünleri için daha öngörülebilir bir erişim elde edebilir.
Serbest Ticaret Anlaşması Neleri Değiştirebilir
Serbest ticaret bölgesi, her şeyden önce birçok mal kaleminde gümrük vergilerinin azaltılmasını veya sıfırlanmasını öngörür. İş dünyası için bu, ortağın pazarına girişin kolaylaşması ve maliyetlerin düşmesi demektir.
AEB ülkeleri açısından en belirgin alanlar enerji ve hammadde tedariki ile gıda ürünleri ve metal mamullerin ihracatıdır. Hindistan ise ilaç, tekstil, makine ve ekipman tedarikinde; ayrıca bilişim hizmetleri ve mühendislik çözümlerinde konumunu güçlendirebilir.
Bunun yanında, bu tür bir anlaşma yatırımcılar için öngörülebilir kurallar oluşturur. Tarifeler ve tarife dışı engeller uluslararası bir anlaşmayla sabitlendiğinde, şirketler ortak üretim tesislerinden lojistik merkezlerine kadar uzun vadeli projelerini daha kolay planlayabilir.
Olası Zorluklar ve Riskler
İlan edilen “hızlandırılmış” formata rağmen, serbest ticaret müzakereleri nadiren sorunsuz ilerler. Taraflar, gümrük vergilerinin hemen düşürülmeyeceği ya da hiç azaltılmayacağı hassas ürünler listesi üzerinde uzlaşmak zorunda kalacak. Bu genellikle tarım, bazı sanayi ürünleri ve yerli üreticilerin özellikle kırılgan olduğu hizmet alanları için geçerlidir.
Ayrıca düzenlemeler ve teknik standartlardaki farklılıklar da süreci zorlaştırır. Anlaşmanın tam anlamıyla işlemesi için sertifikasyonun karşılıklı tanınmasına yönelik mekanizmalar kurulmalı ve sağlık ile bitki sağlığına ilişkin standartlar konusunda çözümler bulunmalıdır.
Bununla birlikte, görüşmelerin net biçimde belirlenmiş bir takvimle başlamış olması bile Hindistan ile AEB’nin planlanan serbest ticaret bölgesini, değişen küresel ticaret mimarisinde kendi konumlarını güçlendirmeye yönelik stratejik bir proje olarak gördüklerini açıkça ortaya koyuyor.