Basra Körfezi’ndeki ulaşım çöküşü, tek bir kilit merkeze bağlı olan Rus paralel ithalatının ne kadar savunmasız hale geldiğini açıkça gösterdi. Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki kapalı limanlar, iptal edilen uçuşlar ve bölgedeki deniz taşımacılığının genel olarak felç olması şimdiden zincirleme bir reaksiyon başlattı. Rus pazarı için bu tek bir anlama geliyor: teslimat süreleri aksıyor ve maliyetler giderek tırmanıyor.
En ağır darbeyi premium segment alacak. Son iki yılda BAE, Apple cihazlarının, lüks otomobillerin ve daha da kritiği bunlar için gereken yedek parçaların Rusya Federasyonu’na getirilmesinde ana aktarma üssü haline gelmişti. Şu an uçuşlar neredeyse durmuş durumda. Oto tamirhaneleri ve bayiler, gerekli parçalar için bekleme süresinin fazladan 2-3 hafta daha uzamasına şimdiden hazırlanıyor. Anlaşılacağı üzere, bu bekleme süresinin faturasını nihayetinde son tüketici ödeyecek.
Lüks tüketim pazarı ise apayrı bir hikaye. Dubai, tarihsel olarak küresel bir elmas merkezi statüsünü koruyor (yılda yaklaşık 180 milyon karat buradan geçiyor). Pahalı İsviçre saatleri ve niş parfümler de bize oradan geliyor. Tedarikçiler şimdi acilen sevkiyatları bölmek ve karmaşık, kombine rotalar oluşturmak zorunda kalıyor. Bu lojistik cambazlığı nedeniyle, elit ürünlerin fiyatlarının %5-15 oranında fırlaması garanti görünüyor.
Gıda konusunda ise durum biraz daha yumuşak olsa da burada da bazı nüanslar var. İran trafiği — taze sebze, meyve, kuruyemiş — geçici olarak durakladı. Perakendeciler kıtlık yaşanmayacağını iddia ediyor: piyasa esnek ve rafları basitçe başka ülkelerden gelen ürünler dolduracak. Ancak mucizeler olmaz: elma veya domatesleri daha uzaklardan getirmek daha maliyetlidir, bu nedenle süpermarketlerde belirli ürünler için bölgesel fiyat artışları kaçınılmazdır.
Durumu kurtaran şey, elektronik ve beyaz eşya alanındaki temel kitle pazarının (mass-market) uzun süredir Uzak Doğu ve Orta Asya ülkeleri üzerinden Çin’den bize geliyor olmasıdır. Bu atardamar sorunsuz bir şekilde çalışıyor. Mahsur kalan Arap kargolarına gelince, işletmeler şimdi hararetli bir şekilde akışları Türkiye ve Kazakistan’a yönlendiriyor. Ancak bu ülkelerin taşıma kapasiteleri sınırsız değil, bu nedenle piyasa önümüzdeki aylarda dalgalanmalar yaşayacaktır.